World malaria day: మలేరియా ముదిరితే మరణిస్తారా.. – what does malaria do to the body know here symptoms of malaria


మలేరియా పరాన్నజీవి ద్వారా వచ్చే ఒక వ్యాధి. ఈ వ్యాధి ఉన్న దోమలు కుట్టటం వలన మనుషులకు ఈ వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది. మలేరియా సోకిన వారు బాగా చలితోనూ, ఎక్కువ జ్వరం తోనూ బాధపడుతూ ఉంటారు. ప్రతి సంవత్సరం, సుమారు 210 మిలియన్ల జనాభాకి ఈ వ్యాధి సోకుతుండగా అందులో సుమారు 4,40,000 మంది మృత్యువాత పడుతున్నారు. ఈ చనిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది ఆఫ్రికాలో నివసిస్తున్న చిన్నారులే.

సమశీతోష్ణ పరిస్థితులలో ఈ వ్యాధి ఉండదు కానీ, ఉష్ణమండల వాతావరణం ఉన్న దేశాలలో ఇది వస్తూనే ఉంటుంది. మనుషులని దోమలు కుట్టకుండా ఉండడం కోసం ప్రపంచ ఆరోగ్యాధికారులు దోమతెరలు పంచుతూంటారు. ప్రపంచమంతటా శాస్త్రవేత్తలు ఈ వ్యాధి కి వ్యాక్సీన్ కనిపెట్టడం కోసం అహర్నిశలూ కృషి చేస్తున్నారు.

మలేరియా ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలకి మీరు వెళ్లాలనుకున్నట్లయితే, దోమలు మిమ్మల్ని కుట్టకుండా ఉండకుండా చక్కని బట్టలు వేసుకోండి. వాటి నుంచి మిమ్మల్ని మీరు కాపాడుకోండి. దోమతెరల లోపలే నిద్రపోండి. మీ ఆరోగ్యాన్ని బట్టీ, మీరు ప్రయాణం చేస్తున్న ప్రదేశాన్ని బట్టీ, ప్రయాణం ముందూ, మధ్యలో, తరువాత కూడా మందులు వాడాలేమో చూస్కోండి. చాలా వరకూ మలేరియా వ్యాపింపజేసే పరాన్నజీవులు ఈ మందుల్ని తట్టుకుని కూడా బతుకుతున్నాయి.

Also Read : బాబోయ్‌… విటమిన్ ఇ ఆయిల్‌తో ఇన్ని ఉపయోగాలు ఉంటాయా..

మలేరియా లక్షణాలలో ప్రధానమైనవి

  • జ్వరం
  • చలి
  • తలనొప్పి
  • వాంతి వచ్చేటట్లు ఉండడం
  • ఒళ్ళునొప్పులూ, నీరసం


ఈ లక్షణాలు ఉండకపోవచ్చు

  • చెమట
  • గుండె నొప్పి, కడుపు నొప్పి
  • దగ్గు

మలేరియా సోకిన వారిలో కొంత మందికి ఇలా జరుగుతుంది. చలితో జ్వరం మొదలై, ఆ తరువాత చెమట పోసి నెమ్మదిగా మామూలు పరిస్థితికి వస్తూ ఉంటారు. ఈ వ్యాధి తగ్గేవరకూ ఇలా మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూ ఉంటుంది. మలేరియా ఉన్న దోమ కుట్టిన మనుషుల్లో ఆ లక్షణాలు కొన్ని వారాల తరువాత బయటపడతాయి. కొన్ని రకాల మలేరియా పరాన్నజీవులు మాత్రం మనుషుల శరీరంలో ఒక సంవత్సరం వరకూ కూడా నిద్రాణమై ఉంటాయి.

వైద్య సలహా ఎప్పుడు అవసరం?

మలేరియా ప్రబలంగా ఉండే ప్రదేశాల్లో నివసిస్తున్నపుడూ, లేదా అక్కడికి వెళ్ళివచ్చిన తరువాత జ్వరం వస్తే మీ వైద్యుని సంప్రదించండి. మలేరియాని కలుగచేసే కొన్ని పరాన్నజీవులు మీ శరీరంలో ఒక సంవత్సరం వరకూ కూడా ఉండొచ్చు. కాబట్టి మలేరియా లక్షణాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తే తక్షణం వైద్యుని సంప్రదించండి.

Also Read : తల్లికి కరోనా వస్తే.. బిడ్డకు పాలివ్వడం ఆపేయ్యాలా..

కారణాలు

మలేరియా ఒక అతి సూక్ష్మమైన పరాన్న జీవి వల్ల సంక్రమిస్తుంది. ఈ వ్యాధి ఉన్న దోమలు మనుషుల్ని కుట్టినప్పుడు అది మనుషుల శరీరాలలోకి ప్రవేశిస్తుంది.

వ్యాధి సంక్రమణ చక్రము

  • మలేరియా లేని దోమ – మలేరియా ఉన్న వ్యక్తిని దోమ కుట్టినట్లైతే ఈ పరాన్నజీవి దోమ శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
  • పరాన్నజీవి సంక్రమణం – మలేరియా ఉన్న దోమ.. మలేరియా లేని మనిషిని కుట్టినప్పుడు ఈ పరాన్నజీవి ఆ మనిషి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
  • కాలేయం లో – మనిషి శరీరంలో ప్రవేశించిన తరువాత ఈ పరాన్నజీవి ఆ వ్యక్తి కాలేయంలోకి వెళ్తుంది. – కొన్ని రకాల పరాన్నజీవులు సంవత్సరం వరకూ కూడా ఉంటాయి.
  • రక్తప్రసారంలోకి – అభివృద్ధి చెందిన ఈ పరాన్నజీవులు కాలేయాన్ని వదిలి ఎర్ర రక్తకణాలలోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఇప్పుడు మలేరియా లక్షణాలు బహిర్గతమౌతాయి.
  • మరొక వ్యక్తి – ఇప్పుడు ఈ వ్యక్తిని మలేరియా లేని దోమ కుడితే ఈ పరాన్నజీవి ఆ దోమ శరీరంలోకి ప్రవేశించి, మలేరియా లేని వ్యక్తిని ఈ దోమ కుట్టినప్పుడు ఆ వ్యక్తి శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.

Also Read : నానబెట్టిన బాదం మంచిదా.. అలానే తినడం మంచిదా..

వ్యాధి సంక్రమించే మరికొన్ని మార్గాలు

ఈ పరాన్నజీవులు మనిషి ఎర్ర రక్త కణాలలో ఉంటాయి కాబట్టి ఈ క్రింద చెప్పిన పద్ధతుల్లో కూడా మలేరియా వ్యాపించవచ్చు.
– తల్లి నించి గర్భంలో ఉన్న శిశువుకు
– రక్త మార్పిడి ద్వారా
– ఇంజక్షన్‌ల ద్వారా

ప్రమాద కారకాలు

మలేరియా రావడానికి ముఖ్య కారణం ఆ ప్రదేశంలో నివసించడం లేదా ఆ ప్రదేశానికి వెళ్ళి రావడం. ఈ వ్యాధికి కారణమయ్యే పరాన్నజీవులు చాలానే ఉన్నాయి. తీవ్రమైన సమస్యకు కారణమయ్యే పరాన్నజీవి ఎక్కువగా ఈ ప్రదేశాల్లో ఉంటుంది.
– సహారా ఎడారికి దక్షిణాన ఉన్న ఆఫ్రికన్ దేశాలు
– ఆసియా ఖండం
– న్యూ గినియా, డొమినికన్ రిపబ్లిక్ మరియు హైతీ

ఎవరికి ఈ వ్యాధి వస్తుంది?

ఈ వ్యాధి వల్ల తీవ్రమైన సమస్యలు ఎదుర్కొనేవారు:
– శిశువులు, చిన్న పిల్లలు
– వృద్ధులు
– మలేరియా లేని ప్రదేశాల నుంచి వచ్చేవారు
– గర్బీణులు, వారి గర్భంలో ఉన్న శిశువులు

పేదరికం, ఈ వ్యాధి గురించి తెలియకపోవడం, ఆరోగ్య సంరక్షణ గురించి అవగాహన లేకపోవడం కూడా ఈ వ్యాధి వల్ల మనుషులు చనిపోవడానికి కారణాలు.

వ్యాధినిరోధక శక్తి క్షీణించడం

మలేరియా ప్రబలంగా ఉండే ప్రదేశాలలో నివసించేవారు ఈ వ్యాధికి సంబంధించి పాక్షికంగానైనా రోగనిరోధకశక్తిని పెంపొందించుకుని ఉంటారు. అయితే వీరు ఈ వ్యాధి లేని ప్రదేశంలో ఎక్కువకాలం ఉన్నట్లైతే వీరికున్న ఈ పాక్షిక రోగనిరోధక శక్తి క్షీణిస్తుంది.

తీవ్రత
మలేరియా ప్రాణాంతకమైన వ్యాధి – ముఖ్యంగా ఆఫ్రికా లోని ఉష్ణమండల ప్రదేశాలలో ఉండే పరాన్నజీవి వల్ల సంక్రమించిన మలేరియా. సెంటర్స్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ ఎండ్ ప్రివెన్షన్ వారి అంచనా ప్రకారం మలేరియా వల్ల చనిపోయిన వారిలో 91 శాతం మంది ఆఫ్రికా వాసులే, అందులోనూ ఐదు సంవత్సరాలలోపు పిల్లలే.

చాలా సందర్భాలలో మలేరియా వల్ల చనిపోయిన వారు ఈ క్రింది సమస్యలని ఎదుర్కొంటారు:
– సెరిబ్రల్ మలేరియా. ఎర్ర రక్త కణాలలోని ఈ పరాన్నజీవి మెదడుకు వెళ్ళే రక్తనాళాలని నిరోధించడం వల్ల మెదడు వాపు కలుగవచ్చు. లేదా మెదడుకు నష్టం జరగవచ్చు. దీని వల్ల మూర్ఛ, కోమా వంటి వ్యాధులు సంభవించవచ్చు.
– శ్వాసకోశ సమస్యలు. ఊపిరితిత్తుల్లో చేరిన ద్రవం వల్ల శ్వాసకోశ సమస్యలు ఎదురవ్వచ్చు.
– అవయవ వైఫల్యం. మలేరియా వల్ల కాలేయం కానీ, ఊపిరితిత్తులు కానీ పనిచేయకపోవచ్చు. స్ప్లీన్ రప్చర్ కూడా జరగవచ్చు. వీటిలో ఏ ఒక్కటి సంభవించినా అది ప్రాణాంతకమైనదే.
– రక్తహీనత. మలేరియా వల్ల ఎర్ర రక్త కణాలకు నష్టం జరుగుతుంది. అందువల్ల రక్తహీన ఏర్పడే అవకాశముంది.
– రక్తంలో చక్కెర స్థాయి పడిపోవడం. తీవ్రమైన మలేరియా వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పడిపోవచ్చు. ఒక్కోసారి మలేరియా కి వాడే మందు క్వినైన్ వల్ల కూడా ఇది జరగవచ్చు. రక్తంలో చక్కెర స్థాయి పడిపోవడం వల్ల కోమా గానీ, మరణం గానీ సంభవించవచ్చు.

మలేరియా మళ్లీ మళ్లీ వస్తుందా..

కొన్ని రకాల పరాన్నజీవుల వల్ల వచ్చిన మలేరియా మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూనే ఉండవచ్చు.

నివారణ

మలేరియా ఉన్న ప్రదేశాల్లో మీరు నివసిస్తున్నా, ఆ ప్రదేశాలకి మీరు ప్రయాణం చేసినా దోమకాటుకు గురి కాకుండా జాగ్రత్తపడండి. సూర్యాస్తమయం నుంచి సూర్యోదయం మధ్యలో దోమలు చాలా చురుకుగా ఉంటాయి. దోమకాటు నుంచి మిమ్మల్ని మీరు రక్షించుకోడానికి ఈ పనులు చేయాలి.
– శరీరం మొత్తాన్ని కప్పే విధంగా దుస్తులు ధరించండి.
– దోమలను తరిమికొట్టే మందుని మీ శరీరానికీ, దుస్తులకు రాయండి.
– దోమతెర వాడండి. దోమతెరలు – మరీ ముఖ్యంగా క్రిమీసంహారక ద్రావణాన్ని పిచికారీ చేసిన దోమతెరలు మిమ్మల్ని దోమకాటు నించి రక్షిస్తాయి.

నివారణకు మందు
మలేరియా ప్రబలంగా ఉన్న ప్రదేశానికి మీరు ప్రయాణం చేస్తున్నట్లైతే ప్రయాణానికి ముందూ, మధ్యలో, తరువాత మలేరియా మీకు సోకకుండా ఉండే మందులు ముందే వాడాలా అని ముందే మీ వైద్యుడిని అడిగి తెలుసుకోండి.

మలేరియా రాకుండా ఇచ్చే మందులన్నీ మలేరియా చికిత్స లో ఉపయోగించే మందులే. మీరు ఎప్పుడు ఎక్కడికి ప్రయాణం చేస్తున్నారో మీ వైద్యునికి తెలిస్తే అక్కడ సాధారణంగా ఉండే మలేరియా రకాన్ని బట్టి అది మీకు సోకకుండా వారు మీకు అవసరాన్ని బట్టి మందు ఇవ్వగలరు.

వ్యాక్సిన్ కోసం కృషి
ప్రపంచమంతటా వైద్యులు సురక్షితమైన, ప్రభావవంతమైన వ్యాక్సీన్ కోసం కృషి చేస్తున్నారు. కానీ, ఇంతవరకూ, మనుషులకు ఉపయోగపడే మలేరియా వ్యాక్సీన్ తయారు కాలేదు.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *